3 sonuçtan 1 ile 3 arası
dqw
  1. #1
    Onursal Üye Palmyra - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Nov 2008
    Yaş
    24
    Mesajlar
    113

    Standart Kuvvet ve hareket

    KUVVET VE HAREKET

    Duran bir cismi hareket ettiren, hareket halindeki bir cismi durduran ya da yönünü değiştiren güce KUVVET denir.
    HAREKET ise bir cismin konumunun zamana bağlı olarak değişmesidir.

    KALDIRMA KUVVETİ:

    Yerküre, üzerinde olan tüm varlıklara yerçekimi kuvveti uygulamaktadır.Yerçekimi kuvvetinin yönü yerin merkezine doğrudur. Yeryüzünün cisimlere uyguladığı yerçekimi kuvvetine ağırlık denir.Ağırlık dinamometre ile ölçülür.

    Sıvıların Kaldırma Kuvveti

    Suya atılan bazı cisimlerin suyun dibine battığını, bazılarının ise yüzdüğünü görmüşüzdür.Oysa suda da olsa tüm varlıklara yerçekimi kuvvetinin uygulandığını söylemiştik.Yüzen cisimlere de yerçekimi kuvveti etki ettiği halde, bu cisimlerin suda yüzmesini sağlayan kaldırma kuvveti dediğimiz kuvvettir.Sıvıların, içlerine atılan bir cisme karşı gösterdiği yer çekimi yönüne zıt olan etkiye kaldırma kuvveti denir.Kaldırma kuvveti yerçekiminin ters yönünde etki eder.
    Suyun cisimlere uyguladığı kaldırma kuvveti de dinamometre ile ölçülebilir.Şöyle ki; cismi önce havada tartarız ve bulduğumuz ağırlığı not ederiz.Daha sonra aynı cismi suyun içinde de tartıp bu değeri de not ederiz.Bulunan iki değer arasındaki fark bize suyun kaldırma kuvvetini gösterir.
    Kaldırma kuvveti Fk sembolü ile ifade edilir. Vektörel bir büyüklüktür.

    Kaldırma Kuvveti = Havadaki ağırlık - Sudaki ağırlık

    Kaldırma kuvveti suyun içindeki cisme her yönden etki eder.Bu kuvvetler bir bileşke kuvvet oluşturur ve cismi yukarı doğru iter.Bu nedenle suda olan cismin ağırlığını hafiflemiş gibi hissederiz.

    KALDIRMA KUVVETİNİN BAĞLI OLDUĞU UNSURLAR
    Sıvıların kaldırma kuvveti
    1. Cismin suya batan kısmının hacmine
    2. Sıvının yoğunluğuna (özkütlesine) bağlıdır.

    Su dolu bir kaba bir cisim bıraktığımızda bir miktar suyun taştığı görülür. Cismin suya batan kısmına göre taşırdığı su miktarı değişir. Batan kısım fazla ise daha fazla su taşar.
    Cisimlere uygulanan kaldırma kuvveti, cismin batan kısmının hacmi ile doğru orantılıdır.

    Bir cismin birim hacimdeki kütle miktarına yoğunluk adı verilir. Yoğunluk, diğer adı ile özkütle d harfi ile gösterilir.


    Yoğunluk birimi g/mL olabileceği gibi gram/santimetreküp ya da kilogram/metreküp de olabilir.

    Her sıvının yoğunluğu farklıdır.(Suyun yoğunluğu 1g/mL'dir.Alkolun 0,8 g/mL, amonyak 0,91 g/mL gibi.)

    Suya batan bir cisim yoğunluğa bağlı olarak bir kuvvetle yukarı itilir.Ama aynı cismi alkole batırdığımızda, alkolun yoğunluğu suya göre daha az olduğundan daha az kuvvetle yukarı itilir.

    Kaldırma kuvveti sıvının yoğunluğu ile doğru orantılıdır.

    Örnek:
    Soru: 400 gramlık bir cismin hacmi 100 mL'dir.Cisim havada dinamometre ile tartıldığı zaman 4 N gelmektedir.Cisim suya batırılıp tartıldığında 3 N, alkole batırılıp tartıldığında 3,2 N gelmektedir.
    Buna göre suda ve alkolde cisme etki eden kaldırma kuvveti kaç N olur?
    Çözüm:
    Kaldırma Kuvveti = Havadaki ağırlık - Sıvıdaki ağırlık olduğunu hatırlarsak;
    Su içindeki kaldırma kuvveti
    Fk = 4 -3
    Fk = 1 N olur.
    Alkol içindeki kaldırma kuvveti Fk = 4 -3,2
    Fk = 0,8 N olur.
    Öyle ise yoğunluğu büyük olan sıvıların kaldırma kuvveti daha büyük, yoğunluğu küçük olan sıvıların kaldırma kuvveti daha küçük olur.

    Arşimet Prensibi: Bir cisme etki eden kaldırma kuvveti, cismin yerini değiştirdiği sıvının ağırlığına eşittir.

    Sıvıların kaldırma kuvveti

    Fkaldırma = Vbatan . dsıvı . g bağıntısı ile hesaplanır.

    Ek Bilgi: Arşimet, Yunan matematikçi, fizikçi astronom, filozof ve mühendistir. Bir hamamda yıkanırken bulduğu söylenen "suyun kaldırma kuvveti" Arşimet prensibi olarak anılır.

    ARŞİMET

    Gazların Kaldırma Kuvveti

    Bazı balonların serbest bırakıldığında havada yükseldiğini görürüz.Bu olay havanın balona bir kuvvet uyguladığını ifade eder.
    Hava da aynen sıvılar gibi içinde bulunan cisimlere bir kaldırma kuvveti uygular.Ancak havanın cisimlere uyguladığı kaldırma kuvveti, cisimlerin hacmine eşit olan havanın ağırlığı kadardır.Yani havanın bir cismi kaldırabilmesi için cismin yoğunluğunun, havanın yoğunluğundan az olması gerekir.Bunun için de havada yükselmesi istenen balonların içine
    * Ya havadan daha düşük yoğunluğu olan hidrojen, helyum gibi bir gaz doldurulur.
    * Ya da hava ısıtılarak genleştirilir.(Isınan hava genleşir ve yoğunluğu azalır.)

    Havanın kaldırma kuvveti

    Fkaldırma = Vcisim . dhava . g
    bağıntısı ile hesaplanır.

    Sıvı İçinde Yüzme, Batma,Askıda Kalma
    Sıvı içindeki serbest cisimlere ağırlık kuvveti ile kaldırma kuvveti etki eder. Bu iki kuvvet düşey doğrultuda ve zıt yönlü kuvvetlerdir. Cisimlerin sıvı içinde batmaları veya yüzmeleri yani sıvıdaki durumları bu iki kuvvetin büyüklüğüne bağlıdır.
    Ayrıca bir cismin sıvı içinde yüzme ya da batmasında sıvının ve cismin yoğunlukları arasındaki ilişki önemlidir.Bir tahta parçası ve bir bilyeyi suya attığımızda tahtanın yüzdüğünü, bilyenin battığını görürüz.

    Suyun yoğunluğunun 1 g/mL olduğunu düşünürsek şu sonuca varırız.
    Yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük olan cisimler suda yüzer, yoğunluğu sudan büyük olan cisimler batar.
    Bu kural suya atılan katı cisimler için geçerli olduğu gibi, sıvı karışımlar için de söz konusudur.Su ile zeytinyağını bir bardağa koyduğumuzda, zeytinyağının yoğunluğu düşük olduğu için yüzer.
    Bir cismin suda yüzmesinde ya da batmasında
    * Sıvı miktarının ya da derinliğinin etkisi yoktur.
    * Cismin şeklinin, kütlesinin, büyüklüğünün etkisi yoktur.


    * Buzdağlarının ya da bir bardak suyun içine atılan buzun suda yüzmesinin nedeni; buzun yoğunluğunun, suyun yoğunluğundan az olmasıdır.( Buzun yoğunluğu 0,9, suyun ise 1 g/ml'dir.)

    Kaldırma Kuvveti - Cisimlerin Yüzmesi

    Cismin ağırlığı =Taşan sıvının ağırlığı = Kaldırma kuvveti

    * Cisim suda yüzüyorsa, cisme etki eden kaldırma kuvveti, cismin ağırlığına eşittir.Yani cisim dengededir.

    * Cisim sıvı içinde dengede (askıda) kalıyorsa, cisme etki eden kaldırma kuvveti ile cismin ağırlığı birbirine eşittir.Kaldırma kuvveti, cismin taşırdığı sıvının ağırlığı kadardır.

    * Cisim sıvı içinde batmışsa, cismin ağırlığı sıvının kaldırma kuvvetinden büyüktür.


    Örnek:


    Bazı Özel Durumlar:


    Katı bir cisim kendi sıvısında yüzüyorsa, cisim eridiğinde sıvı seviyesi değişmez. (Buzun suda yüzmesi gibi)

    Yoğunluğu sıvınınkinden küçük ya da sıvınınkine eşit olan cisimler, taşma seviyesine kadar olan sıvıya bırakıldıklarında ağırlıkları kadar ağırlıkta sıvı taşırırlar. Dolayısıyla kabın toplam ağırlığı değişmez.

    Yoğunluğu sıvınınkinden büyük olan bir cisim sıvıya bırakılırsa, cisim batar ve taşan sıvının hacmi, cismin hacmine eşit olmasına rağmen sıvının yoğunluğu, cismin yoğunluğundan küçük olduğundan kap ağırlaşır.

    GEMİLERİN YÜZMESİ NASİL GERÇEKLEŞİYOR?

    Cismin suda yüzmesi, cismin ağırlığı ve yer değiştirdiği su miktarı ile ilgilidir.Bunu daha önce görmüştük.Su gemiye, geminin ağırlığınca kaldırma kuvveti uygular.Gemi ne kadar ağır olursa olsun, toplam ağırlığı, taşırdığı su miktarı kadar olduğu için, gemi su yüzeyinde kalır.Ama gemi delinirse geminin etrafını saran sac levhalar(geminin gövdesi) kendi hacimleri kadar suyun yer değiştirmesine sebep olur.Yeri değişen su miktarı az olduğundan, kaldırma kuvveti de az olur.Bu nedenle gemi batar.

    BASINÇ

    Basınç, herhangi bir yüzeyin üzerine etki eden dik kuvvetin birim alana düşen miktarıdır.Bir madde kaytı, sıvı ya da gaz olsun ağırlığı yüzünden bulunfuğu yüzeye bir kuvvet uygular. Kuvvetin kaynağı ne olursa olsun, birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç , bütün yüzeye dik olarak etki eden kuvvete de basınç kuvveti denir.Bu kuvvet ağırlık, zorlama veya gaz moleküllerinin (gaz molekülleri hareketli oldukları için) yüzeye çarpmaları sonucunda meydana gelen darbelerin toplamı olabilir.Basınç P harfi ile, basınç kuvveti de F harfi ile gösterilir.

    KATILARIN BASINCI

    Basınç; kuvvetin yüzeye oranı ile bulunur.

    Taban alanı 1 m2 olan 1 Newtonluk bir cismin yere yaptığı basınç 1 Paskaldır.
    Yüzey genişledikce basınç azalır.
    Ayı, deve, fil vb hayvanların ayakları geniştir.Bu hayvanalar ağırlığı fazla hayvanlardır.Ama geniş ayaklara sahip olduklarından yere fazla basınç yapmazlar.
    Karda yürürken leken adı verilen geniş kar ayaklıklarının giyilmesinin sebebi kara batmamak içindir.(Lekenin yüzeyi geniştir.)

    LEKEN(Kar ayaklığı)

    Yüzey daraldıkça basınç artar.
    Bir raptiyeyi tahtaya kolaylıkla batırabilirz ancak bir çivi raptiye kadar rahat batmaz.Çünkü raptiyenin ucu çiviye göre daha sivridir.
    Bir kaşığı hamura dik olarak kolaylıkla batırabilirz.Ama kaşığı yatay olarak batırmaya çalışsak daha zor batar.Bu da bize yüzeyi dar ve sivri cisimlerin daha fazla basınç yaptığını, geniş yüzeyli cisimlerin daha az basınç yaptığını gösterir.

    Taban alanı 1 m2 olan, 1 N'luk bir cisim yere 1 Paskallık bir basınç yapar.Ağırlığı aynı kalmak şartı ile cismin yüzey alanı küçültülürse yaptığı basınç fazlalaşır.

    Katı cisimlerin ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye basınç yaptığını söyledik. Taban alanı S, ağırlığı G olan katı bir cisim, bulunduğu yüzeye; P=h.d kadar bir basınç uygularlar.
    [h=yükseklik d = yoğunluk(özkütle)]

    * Katı bir cismin basınç kuvveti, katı cismin ağırlığına eşittir. Katı cismi hangi yüzü üzerine koyarsak koyalım, basınç kuvveti değişmez.
    * Küp, dikdörtgenler prizması, silindir vb gibi düzgün olan katıcisimlerin zemine yaptıkları basınç P=h.d ile de hesaplanabilir. (h cismin yükseklik, d yoğunluktur.)

    * Katı cisimler uygulanan kuvveti kendi doğrultusunda aynen iletir, fakat basıncı aynen iletmezler. Katılarda basınç yüzeyle ters orantılıdır. Bundan yararlanarak kesici ve delici aletler yapılır.(Bıçakların bir yüzünün keskin olması az bir kuvvetle, kesme işinin kolayca yapılmasını sağlar.Karda araba lastiklerine takılan zincirler, yüzeyi daralttığı için. kaymayı önler.Kramponlu ayakkabılar da çimde kaymayı engeller.
    Bazı durumlarda da tam tersine ihtiyaç duyulur.Tank ve iş makinesi gibi araçların geniş yüzeyli palet ve tekerlekleri yere yapılan basıncı azaltır.Tır kamyonlarına fazla lastik takılması ile , aracın tonlarca ağırlığının yere yapacağı basınç azaltılır.)

    SIVILARIN BASINCI

    Sıvı maddeler de aynen katılar gibi bulundukları kaba basınç yapar.Ancak akışkanlık özelliklerinden dolayı sadece tabana değil kabın yan yüzlerine de basınç yaparlar.
    Sıvıların basıncı; sıvının yoğunluğuna ve sıvının derinliğine bağlıdır.
    Kabın şekli, kabın geniş ya dar olması, kabın içindeki sıvının hacmi basıncı etkilemez.


    Sıvı basınç kuvveti (F): Bir sıvının ağırlığı nedeniyle içinde bulunduğu kabın herhangi bir yüzeyinin tamamına uyguladığı dik kuvvete sıvı basınç kuvveti denir. Bu kuvvet;
    F=h.d.S formülü ile bulunur.
    Bu formülde
    h: ilgili yüzeyin orta noktasının sıvının üst yüzeyine uzaklığı
    d: sıvının yoğunluğu (özkütlesi)
    S: yüzeyin alanıdır.

    Pascal Prensibi: Kapalı bir kapta bulunan sıvıya uygulanan basınç, sıvının her noktasına aynen iletilir.Sıvılar basıncı her doğrultuda iletirler. İletirken de doğrultu ve yönünü değiştirirler. Bundan yararlanarak su cenderesi, motorlu araçların hidrolik fren sistemleri gibi sistemler yapılabilir.

    Blaise PASCAL
    Fransız matematikçi, fizikçi, filozof ve yazardır.


    GAZLARIN BASINCI

    Suyun, içindeki maddelere basınç uyguladığını biliyoruz.Denize ya da havuza girdiğimizde bu basıncı hissedebiliriz.Dünya'yı saran hava çeşitli gazların karışımından oluşmuştur.Bu gaz tabakasına atmosfer denir.Atmosferdeki gazların da basıncı vardır.Hava da aynen su gibi içinde bulunan maddelere basınç uygular.Ancak biz bu basıncı hissedemeyiz.Havadaki moleküller yerçekimi tarafından aşağı çekilirler.Bu nedenle yeryüzüne yakın olan hava katmanlarında büyük bir basınç vardır.
    Hava hem ağırlığı ile hem de hava moleküllerinin hareketi sebebi ile yeryüzüne ve içinde olan maddelere basınç yapar.
    Havanın birim alana uyguladığı bu kuvvete açık hava basıncı adı verilir.
    Su dolu bir bardağın ağzına kağıt kapatarak ters çevirdiğimizde, bardaktaki suyun dökülmediğini görürüz.Bunun nedeni hava basıncıdır.Hava basıncı her yöndedir.
    Hava insan vücuduna da büyük bir basınç uygular.Bu basınç yaklaşık 1 santimetrekarelik alana 10 Newton kadardır.Bu büyük basınç vücudumuzun iç basıncı ile dengelenir.Bu yüzden biz bu basıncı hissetmeyiz.(Ortalama olarak havanın bize yaptığı basınç 15 ton ağırlığında bir cismin yaptığı basınç kadardır.Çok fazla degil mi )

    Açık hava basıncı deniz seviyesinde 0 santigrat derecede ve sabit hava şartlarında 76 cmHg'dir. Yani 76 cm civadır. Bu da bir atmosfer basınçtır.(atm)Yükseklere çıkıldıkça açık hava basıncı azalır. Açık hava basıncı her 105 metre yükseğe çıkıldığında 1 cmHg azalır. Açık hava basıncını ölçen aletlere barometre denir.

    Açık hava basıncını ilk ölçen bilim adamı Toriçelli'dir.
    Toriçelli Deneyi
    Yaklaşık bir metre uzunluğun bir ucu kapalı bir cam boru ağzına kadar cıva doldurulur. Borunun açık kapatılıp cıva dolu çanağa daldırılır. Boruyu kapatan el çekildiğinde, cıvanın birazının çanağa boşaldığı daha sonra sabit kaldığı görülür. Borudaki cıva yüksekliği ölçüldüğünde 76 cm olduğu görülür..
    Borunun ağzı açık olduğu halde cıvanın tamamının çanağa boşalmamasının nedeni, cıva basıncının açık hava basıncı tarafından dengelenmesidir.

    Aynı deneyi farklı genişlikteki borularla da yapsak cıva düzeyleri arasındaki farkın yine 76 cm olduğu görülür. Bu da bize borudaki cıva yüksekliğinin borunun kesitine bağlı olmadığını gösterir.
    Toriçelli bu deneyi deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta yapmıştır.




    Yükseklere çıkıldıkça hava basıncı ve havanın yoğunluğunda azalma olur.

    Kapalı Kaplardaki Gaz Basıncı

    Gaz taneciklerinin sürekli hareket ettiklerini biliyoruz.Gazların basıncı, gaz moleküllerinin sürekli kabın iç çeperlerine çarpmaları sonucu oluşmaktadır.Birim yüzeye, birim zamanda çarpma sayısı ne kadar fazla ise, basınç da o kadar fazla olur.Kapalı bir kabın içinde bulunan gaz moleküllerin kaba çarpma sayısı eşit olduğu için, kabın her noktasındaki gaz basıncı da aynı olur.
    (Bir topu şişirirken topun her tarafının aynı şekilde şişmesini buna örnek verebiliriz.)
    Dıştaki basınç kabın içindeki basınçtan fazla olursa kap büzüşür.Hava üflediğimzde yeniden şişer.

    Gazların Basıncının Ölçülmesi

    Açık hava basıncı barometre ile ölçülür.
    Kapalı kaplardaki gazların basıncı manometre ile ölçülür.


    Gazların Basıncından Günlük Hayatımızda Nasıl Yararlanırız?

    * Gazların sıkışabilme özelliği vardır.Bir kapta sıkıştırılan gazlar, kaptan dışarı fışkırırken birlikte sıvı da fışkırabilir.Bu özellikten yararlanarak püskütme yolu ile kullanılan tarım ilaçları, haşere ilaçları, oto boyama ve badana yapma makinaları yapılır.
    * Gazlar basınca dayanıklı kaplar içinde sıvılaştırılarak da kullanılabilir.Yangın tüpleri, oksijen tüpleri(hastanede ve denizaltında kullanılan), LPG (ocaklarımızda kullanılan) tüpleri, gazların sıvılaştırılarak kullanımına örnektir.
    * Elektrik süpürgelerinde borunun ucunda düşük basınç bölgesi oluşturularak, hava ile birlikte toz ve çöplerin de emilmesi sağlanır.
    * Pipetle içtiğimiz içecekler de gaz basıncından yararlanılarak içilir.
    * Otomobil ve kamyonların fren sistemlerinde, hidrolik kaldırma sistemlerinde basınçlı gazlardan yararlanılır.
    Konu Palmyra tarafından (12-01-2010 Saat 21:52 ) değiştirilmiştir.
    http://img116.imageshack.us/img116/6060/yagmur05au5.gif

  2. #2
    Onursal Üye SiNaN32 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Oct 2008
    Yaş
    58
    Mesajlar
    7.141

    Standart

    YAHU Muhterem,ara sıra kafanı kaldırda yukarılara bir bak.

    Helak olduk bağırmaktan

  3. #3
    Üye saygin_12 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Oct 2009
    Yer
    Manisa
    Yaş
    17
    Mesajlar
    1

    Standart

    Çok Teşekkür Ederim,Bu Konudan Birazcık Geriydim Şimdi Tamamladım,Teşekkür Ederim =)

 

 

Benzer Konular

  1. Hareket Kanunları
    By Fuzuli in forum Fizik ve Kimya
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 28-01-2010, 15:20
  2. Hareket ve Kuvvet
    By Fuzuli in forum Fizik ve Kimya
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 28-01-2010, 14:49
  3. Kuvvet ve hareket
    By Palmyra in forum 7. Sınıflar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 04-01-2010, 00:31
  4. Hareket ve kuvvet
    By Palmyra in forum 6.Sınıflar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 08-07-2009, 08:26
  5. Silahsiz Kuvvet Şarkı Sözleri
    By Dirty in forum R-S-T-U
    Cevaplar: 24
    Son Mesaj: 16-03-2009, 21:27

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

SEO by vBSEO 3.6.0 PL2